काठमाडौँ । नेपालको पुँजी बजार (नेप्से) यतिबेला इतिहासकै एउटा निकै संवेदनशील र रोमाञ्चक मोडमा आइपुगेको छ। भोलि बिहीबार इस्लाम धर्मावलम्बीहरूको महान् चाड बकर ईद (Eid al-Adha) को सार्वजनिक बिदा र त्यसको भोलिपल्ट शुक्रबार (जेठ १५ गते) आउन लागेको आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को संघीय बजेट भाषणका कारण बजारमा एउटा ठूलो विश्राम लागेको छ।
आज बुधबारको कारोबार सकिएपछि बजार अब सिधै आगामी सोमबार मात्र खुल्नेछ। बजेटको ठूलो आशा र बकर ईदको बिदाबीच हिजो मंगलबार बजारले ‘यू-टर्न’ लिएपछि आज साताको अन्तिम दिन नेप्से कता मोडिएला र आगामी सोमबार कस्तो ऐतिहासिक ओपनिङ होला भन्ने सर्वत्र चासो बढेको छ।
हिजोको बजार: बजेटको डर कि नाफा सुरक्षित गर्ने होड?
गत दुई दिनको लगातार वृद्धिपछि हिजो मंगलबार नेप्से सूचकमा सुस्त ब्रेक लागेको छ। नेप्से सूचक ९.२४ अंक (०.३३ प्रतिशत) ले घटेर २,७७७.१० विन्दुमा ओर्लिएको छ।
सबैभन्दा उदेकलाग्दो दृश्य कारोबार रकममा देखियो। सोमबार करिब रु ६ अर्बको हाराहारीमा भएको कारोबार हिजो खुम्चिएर रु ४.८५ अर्बमा सीमित भयो। बजारका कुल १९० कम्पनीको सेयर मूल्य ओरालो लाग्दा मात्र ७० कम्पनीका लगानीकर्ताले कमाएका छन्। यसले के प्रष्ट पार्छ भने, ठूला र संस्थागत लगानीकर्ताहरू बजेट र लामो बिदाको मुखमा ठूलो जोखिम मोल्न तयार छैनन् र “पर्ख र हेर” को कठोर रणनीतिमा बसेका छन्।
आजको महा-संग्राम: लामो बिदाअघि ‘Profit Booking’ को दबाब
आज (बुधबार) यो साताको अन्तिम कारोबार दिन हो। भोलि बकर ईदको बिदा, शुक्रबार बजेट भाषण (जुन दिन बजार सामान्यतया बन्द रहन्छ) र त्यसपछिको साप्ताहिक बिदा (शनिबार) का कारण अब बजार सिधै आगामी सोमबार मात्र खुल्नेछ। यो लामो अन्तरालमा आफ्नो पुँजी ब्लक गर्न नचाहने अल्पकालीन कारोबारीहरू (Short-term Traders) का कारण आज बजारमा तीव्र उतारचढाव (Volatility) आउने पक्का छ।
- सुरुवाती दबाब: बजार खुल्ने बित्तिकै पोर्टफोलियो सुरक्षित गर्न र लामो बिदामा ढुक्क हुन सेयर बेच्नेहरूको चाप देखिन सक्छ, जसले सूचकलाई सुरुमा केही रातो बनाउनेछ।
- सपोर्ट जोनको परीक्षा: यदि बजार घट्यो भने पनि २,७५० देखि २,७६० को विन्दुमा बलियो ‘बाइङ प्रेसर’ आउने अनुमान छ। बजेट सकारात्मक आउने बलियो विश्वास बोकेका दीर्घकालीन लगानीकर्ताहरूले आज सस्तोमा सेयर उठाए बजार सम्हालिनेछ।
जेठ १५ को एक्सरे: अर्थमन्त्रीको बजेट भाषणले सोमबार कस्तो असर पार्ला?
यसपटकको बजेट सेयर बजारका लागि ‘करो या मरो’ को अवस्था जस्तै छ। अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले शुक्रबार संसद्मा पेस गर्ने बजेटको प्रत्यक्ष परिणाम आगामी सोमबार बजार खुल्दा देखिनेछ। बजारले यसपटक बजेटबाट दुईवटा मुख्य कुराको आश गरेको छ:
१. सोमबार बजारलाई ‘बुल’ बनाउने बुस्टर
लगानीकर्ताहरूको मुख्य माग ५% र ७.५% रहेको पुँजीगत लाभकर (CGT) लाई घटाउने वा यसलाई नै अन्तिम कर (Final Withholding Tax) कायम गर्ने रहेको छ। यदि शुक्रबारको बजेटले यस मागलाई सम्बोधन गर्यो र निजी क्षेत्रको मनोबल बढाउने गरी उत्पादनमूलक एवं घरजग्गा क्षेत्रमा खुकुलो नीति ल्यायो भने आगामी सोमबार बजारले ऐतिहासिक छलाङ्ग मार्दै नयाँ रेकर्ड कायम गर्ने निश्चित छ।
२. पहिरो निम्त्याउन सक्ने जोखिम
विगतका वर्षहरूमा जस्तै यदि यसपटक पनि बजेटमा सेयर बजारलाई कस्ने गरी नयाँ करका दरहरू थपिए वा विवादित नीतिहरू घोषणा गरिए, सोमबार बजार खुल्ने बित्तिकै नकारात्मक सर्किट लाग्न सक्ने जोखिम पनि उत्तिकै छ।
लगानीकर्तालाई सुझाव: आजको बजार हल्ला र सेन्टिमेन्टका भरमा मात्र चल्ने भएकाले आक्रामक खरिद-बिक्री गर्नुभन्दा शुक्रबार आउने आधिकारिक बजेट वक्तव्यलाई हेरेर आगामी सोमबारका लागि रणनीति तय गर्नु नै सबैभन्दा बुद्धिमानी हुनेछ।