वैशाखदेखि असोजसम्मको समय कैलाश मानसरोवर यात्राका लागि सबैभन्दा उपयुक्त सिजन मानिन्छ।
विशेषगरी जेठ र असार (मे र जुन) महिनामा त्यहाँको मौसम सफा हुने भएकाले नेपालबाट हजारौंको संख्यामा तीर्थयात्री तथा पर्यटकहरू यस यात्रामा निस्कन्छन्।
यदि तपाईं पनि कैलाश यात्राको योजना बनाउँदै हुनुहुन्छ भने एजेन्सी छनोट, लाग्ने खर्च र रुटबारे तयार पारिएको यो विस्तृत जानकारीमूलक लेखले तपाईंलाई मद्दत गर्न सक्छ।
कैलाश पर्वत र मानसरोवर तालको यात्रा धार्मिक मात्र नभएर प्राकृतिक रूपमा पनि एउटा चुनौतीपूर्ण र अविस्मरणीय अनुभव हो। तिब्बत (चीन) मा पर्ने यस क्षेत्रमा जान नेपाललाई मुख्य प्रवेशद्वार मानिन्छ। कैलाश मानसरोवर यात्रा २०२६: रुट, खर्च र उपयुक्त ट्राभल एजेन्सीहरूबारे कुरा गरौं।
नेपालबाट कैलाश जाने मुख्य रुटहरू र लाग्ने समय
यात्रुको सुविधा, समय र बजेट अनुसार नेपालबाट मुख्यतया दुईवटा रुट प्रयोग गरिन्छ:
केरुङ नाका हुँदै: काठमाडौंबाट रसुवागढी-केरुङ नाका हुँदै गाडीबाटै तिब्बत प्रवेश गर्ने यो सबैभन्दा चल्तीको र आर्थिक रूपमा सस्तो रुट हो। यस यात्राका लागि सामान्यतया १२ देखि १४ दिन को समय लाग्छ।
सिमिकोट-हिल्सा हुँदै हेलिकप्टर रुट (Helicopter Route): काठमाडौंबाट नेपालगन्ज, त्यहाँबाट सिमिकोटसम्म जहाजमा र सिमिकोटबाट हिल्सा (तिब्बत बर्डर) सम्म हेलिकप्टरमा जाने रुट हो। यो रुट विशेषगरी उमेर पुगेका नागरिक वा कम समय भएकाहरूका लागि उपयुक्त हुन्छ। यसमा १० देखि १२ दिन लाग्छ।
अनुमानित खर्च विवरण
कैलाश यात्राको खर्च तपाईं कुन रुटबाट जाँदै हुनुहुन्छ, तपाईंको राष्ट्रियता के हो र ग्रुप कति ठूलो छ भन्ने कुरामा भर पर्छ। (नोट: इन्धनको मूल्य वृद्धि र तिब्बततर्फको अनुमति शुल्कका कारण पछिल्लो समय खर्च केही बढेको छ)।
थप खर्च (Extra Cost): कैलाश परिक्रमा (कोरा) गर्दा आफैं हिँड्न नसकेर घोडा वा याक भाडामा लिनुपरेमा, व्यक्तिगत भरिया (Porter) राख्नुपरेमा र गाइडहरूलाई दिइने टिप (Tips) को खर्च यसमा समावेश हुँदैन। यसका लागि छुट्टै भारु १५,००० देखि २५,००० सम्म साथमा बोक्नुपर्छ।
३. कैलाश यात्राका लागि उपयुक्त र विश्वसनीय ट्राभल एजेन्सीहरू
तिब्बतमा स्वतन्त्र रूपमा एक्लै यात्रा गर्न पाइँदैन। चिनियाँ अधिकारीहरूबाट अनुमति (Permit) लिन र भिसा प्रक्रियाका लागि सरकारद्वारा मान्यता प्राप्त एजेन्सी मार्फत नै जानुपर्छ। नेपालमा कैलाश यात्रा गराउने केही पुराना र विश्वसनीय एजेन्सीहरू निम्न छन्:
यो कम्पनी विशेषगरी साहसिक पदयात्रा र तिब्बत-कैलाश क्षेत्रको ‘ओभरल्यान्ड’ (गाडीबाट) तथा हेलिकप्टर टुर गराउन ख्यातिप्राप्त छ। अनुभवी टिम र चुस्त व्यवस्थापनका कारण यो किफायती बजेटमा सुरक्षित रूपमा कैलाश परिक्रमा गर्न चाहनेहरूका लागि भरपर्दो विकल्प हो। यो एजेन्सीमार्फत हरेक वर्ष हजारौंको संख्यामा भारतीय तथा अन्य मुलुकका यात्रीहरू मानसरोवर घुम्न जाने गरेका छन्।
यो नेपालको एक स्थापित ट्राभल कम्पनी हो। व्यावसायिक सेवा, पारदर्शी बुकिङ प्रक्रिया र यात्रीहरूको आरामदायी यात्रालाई प्राथमिकता दिँदै यसले लक्जरी तथा व्यवस्थित रूपमा कैलाश मानसरोवरका प्याकेजहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ।
लाजिम्पाटमा मुख्य कार्यालय रहेको यो एजेन्सी विशेषगरी कैलाश र समग्र तिब्बत टुरकै लागि ‘स्पेसलिस्ट’ (विशेषज्ञ) मानिन्छ। तिब्बततर्फ यिनीहरूको आफ्नै बलियो ग्राउन्ड नेटवर्क र उच्च उचाइमा काम गरिसकेका अत्यन्तै अनुभवी नेपाली गाइड तथा शेर्पाहरू रहेका छन्।
यो नेपालमा कैलाश मानसरोवर यात्रा गराउने सबैभन्दा ठूलो र प्रतिष्ठित एजेन्सीहरूमध्ये एक हो। थुप्रै पर्यटन अवार्ड जितेको यस कम्पनीसँग हरेक वर्ष ठूलो संख्यामा नेपाली तथा भारतीय तीर्थयात्रीहरूलाई सुरक्षित रूपमा यात्रा गराएको लामो र भरपर्दो अनुभव छ। व्यवस्थित व्यवस्थापन यसको मुख्य सबल पक्ष हो।
यात्रामा निस्कनुअघि ध्यान दिनुपर्ने महत्वपूर्ण कुराहरू
भिसा र पर्मिट प्रक्रिया: चिनियाँ दूतावासको नयाँ नियम अनुसार तिब्बत ग्रुप भिसाका लागि कम्तीमा ५ जनाको समूह हुनुपर्छ र काठमाडौंमा भिसा प्रक्रियाका लागि ३ पूरा कार्य दिन लाग्छ। त्यसैले यात्रा सुरु हुनुभन्दा कम्तीमा १५ दिन अगाडि नै एजेन्सीसँग बुकिङ गरिसक्नुपर्छ।
लेक लाग्ने जोखिम: मानसरोवर र कैलाश क्षेत्र ४,५०० मिटरदेखि ५,६०० मिटर (डोल्मा ला पास) सम्मको उचाइमा अवस्थित छ। त्यसैले शारीरिक रूपमा तन्दुरुस्त हुनु आवश्यक छ। यात्रामा हिँड्नु अघि केरुङ वा अन्य ठाउँमा ‘एक्लिमटाइज’ (वातावरणसँग घुलमिल) हुन १-२ दिन आराम गर्नु अनिवार्य हुन्छ।
बस्ने व्यवस्था: काठमाडौं र ल्हासा/सिगात्से जस्ता सहरमा राम्रा होटल पाइए पनि मानसरोवर र कैलाश परिक्रमाको समयमा सामान्य गेस्टहाउस वा स्थानीय साना कोठाहरूमा (जहाँ बाथरुम साझा हुन्छन्) बस्नुपर्ने हुन्छ। त्यसैले मानसिक रूपमा यसका लागि तयार हुनुपर्छ।
यदि तपाईं यो सिजनमा जाने सोचमा हुनुहुन्छ भने, ढिलो नगरी माथि उल्लेखित कुनै एक एजेन्सीसँग सिधै सम्पर्क गरी आफ्नो सिट र भिसा प्रक्रिया अगाडि बढाउनु उपयुक्त हुन्छ।
यदि तपाईंलाई यो सामग्री मूल्यवान लाग्यो भने, कृपया आफ्ना साथीभाइ
र परिवारसँग साझा गर्नुहोस्। तपाईंको एक सेयरले हामीलाई अझ राम्रो सामग्री सिर्जना गर्न
हौसला दिनेछ।
