सुशीला कार्कीको यो भनाइलाई विश्लेषण गर्दा यसका मुख्य तीनवटा पक्षहरू देखिन्छन्, जसलाई यसरी परिभाषित गर्न सकिन्छ:
१. सांस्कृतिक र संस्कारगत परिभाषा: सुशीला कार्कीले ‘माता’ वा ‘आमा’ शब्दलाई जैविक नाता (रगतको सम्बन्ध) भन्दा माथि राखेर ‘सांस्कृतिक सम्मान’ का रूपमा परिभाषित गर्न खोज्नुभएको देखिन्छ । हिन्दू संस्कृतिमा कुमारी पूजा गर्ने वा सानी बालिकालाई पनि ‘देवी’ वा ‘माता’ मान्ने चलन छ । उहाँको तर्कअनुसार, आमा भन्नका लागि उमेर ठूलो हुनै पर्दैन; यो त एउटा श्रद्धा र आदरको भाव हो ।
२. हैसियत हस्तान्तरणको धारणा : उहाँले “आमाको हैसियत हस्तान्तरण हुन्छ” भन्नुको अर्थ समाजमा एउटा पुस्ताले अर्को पुस्तालाई नेतृत्व र अभिभावकत्व सुम्पिनु हो । बालेन्द्र शाह (बालेन) काठमाडौंको अभिभावक (मेयर) बनेपछि उनकी पत्नीलाई प्रतीकात्मक रूपमा ‘राष्ट्रिय माता’ भन्नुले नयाँ पुस्तालाई उच्च सम्मान र जिम्मेवारी दिएको बुझिन्छ । यसलाई उहाँले आफ्नो ‘दर्जा उत्रिएको’ अर्थात् आफूभन्दा नयाँ पुस्तालाई त्यो सम्मान सुम्पिएको रूपमा अथ्र्याउनुभएको छ ।
३. सार्वजनिक छवि र सञ्चारमाध्यमको बुझाइ: यो विवादले के देखाउँछ भने, कार्कीले दार्शनिक र सांस्कृतिक रूपमा व्यक्त गरेको विचारलाई सर्वसाधारण र सञ्चारमाध्यमले शाब्दिक रूपमा बुझ्दा अन्योल सिर्जना भएको हो । उहाँको बचाउ के छ भने, यो कुनै राजनीतिक एजेन्डा नभएर केवल एक ‘सम्मानको भाव’ मात्र थियो, तर यसलाई गलत ढङ्गले ‘चरित्रहत्या’ गर्ने गरी प्रस्तुत गरियो ।
निष्कर्षमा: उहाँको भनाइको सार यो हो कि “सम्मान उमेरले होइन, स्थान र संस्कारले निर्धारण गर्छ ।” बालेनकी पत्नीलाई ‘राष्ट्रिय माता’ मान्नुपर्छ भन्नु उमेरको तुलना नभएर नयाँ नेतृत्व र उनको परिवारलाई दिइएको एक प्रकारको उच्च ‘सांस्कृतिक सम्मान’ (Honorary respect) मात्र हो ।